STD 3 MARATHI ५. आरुषचा प्रामाणिकपणा QUESTION ANSWERS
STD 3 MARATHI ५. आरुषचा प्रामाणिकपणा QUESTION ANSWERS
पाठ ५. आरुषचा प्रामाणिकपणा
स्वाध्यायाची उत्तरे
आम्हाला हे समजले.
प्र. 1. एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
(अ) आरुषला मैदानावर काय सापडले?
उत्तर: आरुषला मैदानावर शंभर रुपयांची नोट सापडली.
(आ) नोट सापडल्यावर आरुषच्या मित्रांनी त्याला काय सांगितले?
उत्तर: मित्रांनी आरुषला ती नोट घेऊन खाऊ विकत घेऊन मजा करायला सांगितले.
(इ) आरुषने ती नोट कोणाला नेऊन दिली?
उत्तर: आरुषने ती नोट शाळेत बाईंकडे नेऊन दिली.
(ई) दुसऱ्या दिवशी परिपाठात बाईंनी आरुषला काय भेट दिले?
उत्तर: दुसऱ्या दिवशी बाईंनी आरुषच्या प्रामाणिकपणाबद्दल कौतुक करून त्याला गोष्टीचे पुस्तक भेट दिले.
प्र. 2. रिकाम्या जागा भरा.
(अ) सापडलेली वस्तू ज्याची आहे, त्याला _ _ करायची असते.
उत्तर: परत
(आ) आपण इतरांना दुःखी करून _ _ मिळवू नये.
उत्तर: आनंद
(इ) आरुषच्या _ _ बद्दल बाईंनी कौतुक केले.
उत्तर: प्रामाणिकपणाबद्दल
प्र. 3. कोण म्हणाले ते लिहा.
(अ) “अरे आरुष, आता ते पैसे तुझेच आहेत.”
उत्तर: आरुषचे मित्र म्हणाले.
(आ) “नाही रे, हे पैसे कोणाचे तरी आहेत.”
उत्तर: आरुष म्हणाला.
(इ) “आपण हे पैसे शाळेत बाईंकडे नेऊन देऊ.”
उत्तर: आरुष मित्रांना म्हणाला.
प्र. 4. या गोष्टीपासून तुम्हांला काय शिकायला मिळाले?
उत्तर:
1. सापडलेली वस्तू आपली नसते.
2. ती ज्याची असेल त्याला परत करावी.
3. नेहमी प्रामाणिकपणे वागावे.
4. दुसऱ्याचे दुःख करून आपण आनंदी होऊ नये.
नवीन शब्द शिकू या.
नवीन शब्द शिकू या.
परिपाठ – शाळेतील सुरुवातीचा मूल्यशिक्षणाचा तास. कौतुक – शाबासकी.
—
आम्हाला हे समजले.
प्र. १. एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
(अ) आरुषला मैदानावर सापडलेली नोट किती रुपयांची होती?
उत्तर: आरुषला मैदानावर सापडलेली नोट शंभर रुपयांची होती.
(आ) आरुषच्या अंगी असलेला गुण कोणता?
उत्तर: आरुषच्या अंगी प्रामाणिकपणा हा गुण आहे.
(इ) आरुषने सापडलेली नोट कोणाकडे दिली?
उत्तर: आरुषने सापडलेली नोट शाळेत बाईंकडे दिली.
—
प्र. २. योग्य की अयोग्य ते लिहा.
(अ) रियांशने शाळेत सापडलेले घड्याळ शिक्षकांजवळ नेऊन दिले.
उत्तर: योग्य
(आ) मंथनने व त्याच्या मित्रांनी त्यांना सापडलेल्या पैशांतून खाऊ घेतला.
उत्तर: अयोग्य
_कारण: सापडलेले पैसे ज्याचे आहेत त्याला परत करावेत._
(इ) ओजसने बसस्थानकावर पडलेली बॅग पोलिसांना आणून दिली.
उत्तर: योग्य
—
विचार करा व सांगा.
प्र. १. तुमच्या मित्राची / मैत्रिणीची एखादी वस्तू हरवल्यास तुम्ही त्याला / तिला कशी मदत कराल?
उत्तर: माझ्या मित्राची वस्तू हरवल्यास मी त्याला ती शोधायला मदत करीन. सर्वांना विचारेन. जर वस्तू सापडली तर त्याला लगेच परत देईन. शिक्षकांना सांगून वर्गात घोषणा करायला सांगेन.
प्र. २. तुम्हांला आवडलेल्या कथेतील पात्रे, घटना यांविषयी माहिती सांगा.
उत्तर: मला ‘आरुषचा प्रामाणिकपणा’ ही गोष्ट आवडली. यातील आरुष हे मुख्य पात्र आहे. त्याला मैदानावर 100 रुपयांची नोट सापडते. मित्र खाऊ घ्यायला सांगतात, पण आरुष ती नोट बाईंना नेऊन देतो. बाई त्याचे कौतुक करतात. या गोष्टीतून आपण प्रामाणिकपणे वागावे हे शिकायला मिळते.
—
खेळू या शब्दांशी
प्र. १. विरुद्धार्थी शब्दांच्या जोड्या लावा.
उत्तरे:
1. प्रामाणिक – अप्रामाणिक
2. दिवस – रात्र
3. सुंदर – कुरूप
4. हरवणे – सापडणे
—
लिहिते होऊ या.
● आरुषच्या जागी जर तुम्ही असता, तर तुम्ही काय केले असते?
उत्तर: आरुषच्या जागी मी असतो, तर मलाही शंभर रुपयांची नोट सापडली असती तर मी ती नोट उचलून सरळ वर्गशिक्षक बाईंकडे किंवा मुख्याध्यापकांकडे नेऊन दिली असती. कारण सापडलेली वस्तू आपली नसते. दुसऱ्याची वस्तू घेतल्याने त्यांना दुःख होते. म्हणून मी पण आरुषसारखा प्रामाणिकपणे वागलो असतो.
—
विषय: प्रश्नचिन्हाची ओळख
कविता: पोपट
पोपटा पोपटा असे कसे?
तुझे पंख पोपटी कसे?
पोपटा पोपटा खातोस काय?
हिरवी मिरची आणखी काय?
पोपटा तुझी चोच कशी?
लाल चुटूक छान अशी.
नियम
वरील कवितेतील ओळींच्या शेवटी आलेल्या ‘?’ या चिन्हास ‘प्रश्नचिन्ह’ म्हणतात. प्रश्नार्थक वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह वापरले जाते.
खालील तक्त्यातील प्रत्येकी एक शब्द घेऊन वाक्य तयार करा व वाचा. वाक्याच्या शेवटी प्रश्नचिन्ह द्या.
उदाहरण: जुई कधी आली?
उत्तर:
1. सॅम कोठे राहतो ?
2. मावशी काय करते?
3. सईद कधी आला?
4. जुई काय करते?
5. सॅम कोठे आला?
6. मावशी कधी आली?
7. सईद काय करतो?
_टीप: विद्यार्थी तक्त्यातील कोणतेही तीन शब्द घेऊन अर्थपूर्ण प्रश्नार्थक वाक्य तयार करू शकतात. प्रत्येक वाक्याच्या शेवटी ‘?’ द्यावे._