STD 3 MATATHI 2. सांबराची शिंगे QUESTION ANSWERS

STD 3 MATATHI 2. सांबराची शिंगे QUESTION ANSWERS

पाठ 2. सांबराची शिंगे 

A. एका वाक्यात उत्तरे लिहा

प्र.1: सांबर कशासाठी नदीवर गेला होता?  

उत्तर: सांबर पाणी पिण्यासाठी नदीवर गेला होता.

प्र.2: पाण्यात सांबराने काय पाहिले?  

उत्तर: पाण्यात सांबराने आपली शिंगे पाहिली.

प्र.3: सांबराला स्वतःची कोणती गोष्ट आवडली?  

उत्तर: सांबराला स्वतःची शिंगे आवडली.

प्र.4: सांबराला स्वतःची कोणती गोष्ट आवडली नाही?  

उत्तर: सांबराला स्वतःचे पाय आवडले नाहीत.

प्र.5: अचानक काय आला?  

उत्तर: अचानक वाघ आला.

प्र.6: वाघाला पाहून सांबर काय म्हणाला?  

उत्तर: वाघाला पाहून सांबर म्हणाला, “अरे बापरे! वाघोबा… मला माझा जीव वाचवायला हवा.”

प्र.7: सांबराची शिंगे कशात अडकली?  

उत्तर: सांबराची शिंगे वेलीमध्ये अडकली.

प्र.8: शेवटी सांबर कसे वाचला?  

उत्तर: शेवटी सांबराच्या पातळ पायांमुळे तो वाचला.

प्र.9: सांबर शेवटी काय म्हणाला?  

उत्तर: शेवटी सांबर म्हणाला, “माझ्या या काटक्यांसारख्या पायांमुळेच आज मी वाचलो.”

B. रिकाम्या जागा भरा

1. वा! काय _ _ , टवटवीत शिंगे आहेत माझी! | उत्तर: नाजूक 

2. आणि पाय मात्र _ _ असूनच बरीक, | उत्तर: काटक्यासारखे 

3. अरे बापरे! वाघोबा… मला माझा _ _ वाचवायला हवा. | उत्तर: जीव 

4. पळतापळता, माझी शिंगे तर या _ _ अडकली. | उत्तर: वेलीमध्ये 

5. देवाकर, मुरली पकडला _ _ वाचलो. | उत्तर: वाचलो 

6. माझ्या या _ _ पायांमुळेच आज मी वाचलो. | उत्तर: काटक्यांसारख्या 

7. पण हेच _ _ मला अडचणीतून वाचवणार आहेत. | उत्तर: पाय 

C. चूक की बरोबर ते लिहा

1. सांबराला त्याची शिंगे आवडत नव्हती. उत्तर: चूक → बरोबर: सांबराला त्याची शिंगे आवडत होती. 

2. सांबराला त्याचे पाय आवडत होते. उत्तर: चूक → बरोबर: सांबराला त्याचे पाय आवडत नव्हते. 

3. वाघाला पाहून सांबर घाबरला. उत्तर: बरोबर 

4. सांबराची शिंगे झाडात अडकली. उत्तर: बरोबर 

5. सांबर शिंगांमुळे वाचला. उत्तर: चूक → बरोबर: सांबर पायांमुळे वाचला. 

6. पातळ पायांमुळे सांबर वेगाने पळू शकला. उत्तर: बरोबर 

D. कोण कोणास म्हणाले?

1. “वा ! काय नाजूक, टवटवीत शिंगे आहेत माझी!” | उत्तर: सांबर स्वतःशी म्हणाला. 

2. “अरे बापरे! वाघोबा… मला माझा जीव वाचवायला हवा.” | उत्तर: सांबर स्वतःशी म्हणाला. 

3. “पळतापळता, माझी शिंगे तर या वेलीमध्ये अडकली.” | उत्तर: सांबर स्वतःशी म्हणाला. 

4. “देवाकर, मुरली पकडला वाचलो.” | उत्तर: सांबर स्वतःशी म्हणाला. 

5. “माझ्या या काटक्यांसारख्या पायांमुळेच आज मी वाचलो.” | उत्तर: सांबर स्वतःशी म्हणाला. 

E. नवीन शब्द व अर्थ – 

शब्द | अर्थ

टवटवीत | ताजेतवाने

काटक्या | वाळलेल्या काड्या

अभिमान | गर्व, अहंकार

नावडती | न आवडणारी

F. या पाठातून काय शिकायला मिळते?

उत्तर: या पाठातून आपल्याला शिकायला मिळते की आपल्याला न आवडणारी गोष्ट सुद्धा कधीतरी उपयोगी पडते. त्यामुळे कधीही कोणत्याही गोष्टीचा गर्व करू नये.

सांबराची शिंगे- व्याकरणावर आधारित प्रश्न-उत्तरे 

A. नाम ओळखा (Identify Nouns)

प्र.1: खालील वाक्यातील नामे ओळखा. 

1. सांबर नदीवर पाणी प्यायला गेला. | उत्तर: सांबर, नदी, पाणी 

2. वाघ अचानक आला. | उत्तर: वाघ 

3. माझी शिंगे वेलीमध्ये अडकली. | उत्तर: शिंगे, वेलीमध्ये 

प्र.2: प्राण्यांची नावे लिहा.  

उत्तर: सांबर, वाघ

प्र.3: शरीराच्या अवयवांची नावे लिहा.  

उत्तर: शिंगे, पाय, जीव

B. सर्वनाम ओळखा (Identify Pronouns)

प्र.1: खालील वाक्यातील सर्वनामे ओळखा. 

1. मला माझा जीव वाचवायला हवा. | उत्तर: मला, माझा 

2. माझी शिंगे आहेत. | उत्तर: माझी 

3. मी वाचलो. | उत्तर: मी 

C. क्रियापद ओळखा (Identify Verbs)

प्र.1: खालील वाक्यातील क्रियापदे ओळखा. 

1. सांबर नदीवर पाणी प्यायला गेला. | उत्तर: प्यायला, गेला 

2. मला माझा जीव वाचवायला हवा. | उत्तर: वाचवायला 

3. शिंगे वेलीमध्ये अडकली. | उत्तर: अडकली 

4. मी वाचलो. | उत्तर: वाचलो 

D. विशेषण ओळखा (Identify Adjectives)

प्र.1: खालील वाक्यातील विशेषणे ओळखा. 

1. वा! काय नाजूक, टवटवीत शिंगे आहेत! | उत्तर: नाजूक, टवटवीत 

2. पाय मात्र काटक्यासारखे असूनच बरीक. | उत्तर: काटक्यासारखे 

3. माझ्या या काटक्यांसारख्या पायांमुळेच वाचलो. | उत्तर: काटक्यांसारख्या 

E. वचन बदला (Change Number)

एकवचन | अनेकवचन

1. शिंग | उत्तर: शिंगे

2. वेल | उत्तर: वेली

3. पाय | उत्तर: पाय

4. वाघ | उत्तर: वाघ

F. लिंग ओळखा (Identify Gender)

1. सांबर – उत्तर: पुल्लिंगी 

2. शिंगे – उत्तर: नपुंसकलिंगी 

3. वेल – उत्तर: स्त्रीलिंगी 

4. नदी – उत्तर: स्त्रीलिंगी 

5. वाघ – उत्तर: पुल्लिंगी 

G. विरुद्धार्थी शब्द लिहा (Opposites)

1. आवडती × उत्तर: नावडती 

2. वाचलो × उत्तर: मेलो 

3. नाजूक × उत्तर: कठीण / जाड 

4. टवटवीत × उत्तर: कोमेजलेले 

H. समानार्थी शब्द लिहा (Synonyms)

1. जीव = उत्तर: प्राण 

2. अभिमान = उत्तर: गर्व, अहंकार 

3. टवटवीत = उत्तर: ताजेतवाने 

4. काटक्या = उत्तर: वाळलेल्या काड्या 

I. वाक्प्रचार – अर्थ लिहा

1. जीव वाचवणे = उत्तर: संकटातून सुटका करणे 

2. अडचणीत येणे = उत्तर: संकटात सापडणे 

J. वाक्य बनवा (Frame Sentences)

1. नाजूक – उत्तर: सांबराची शिंगे नाजूक होती. 

2. अभिमान – उत्तर: सांबराला त्याच्या शिंगांचा अभिमान होता. 

3. काटक्यांसारखा – उत्तर: सांबराचे पाय काटक्यांसारखे होते. 

नवीन शब्द शिकू या.

कोमल = नाजूक, मखमली = मऊ, नितळ = स्वच्छ, मोहक = सुंदर, हरखून = आनंदून, भारावून, रंगून.